
Zacieśnienie współpracy w regionie Bałtyku - zwłaszcza wzmocnienie jego ochrony - to jeden z głównych celów rządu Finlandii. Finlandia bierze udział we wdrożeniu pierwszego programu lokalnego Unii Europejskiej, strategii dla obszaru Morza Bałtyckiego, a w lutym 2010 będzie gospodarzem Szczytu Bałtyckiego Planu Działań, ( Baltic Sea Action Summit).
Morze Bałtyckie to unikalny i ekologicznie bardzo wrażliwy akwen. Niepokoi fakt, że jest to jednocześnie jedno z najbardziej zanieczyszczonych środowisk wodnych na świecie. Najpoważniejszym zagrożeniem Bałtyku jest jego stała eutrofizacja, której głównym powodem jest nadal nadmierne, w stosunku do możliwości, użyźnianie wód.
Zła kondycja Bałtyku wpływa negatywnie na różne możliwości jego bezpośredniego,
a także pośredniego wykorzystania. Tendencję tę należy odwrócić. Problemy Bałtyku można rozwiązać jedynie przy współpracy państw nadbałtyckich oraz prywatnych i publicznych ośrodków.
Komisja Europejska ogłosiła 10 czerwca 2009 r. swoją strategię i plan działania na rzecz Bałtyku. Głównym celem pierwszej wewnętrznej strategii UE jest aktywizacja aktualnych działań Unii na tym obszarze, sprecyzowanie podziału zadań i planów działania na poziomie UE i lokalnym, wprowadzenie do politycznych segmentów UE koncentracji na działaniach w sprawach lokalnych.
Strategia wnosi nowe środki w lokalnej współpracy i już na etapie planowania uefektywniła współpracę wewnętrzną krajów członkowskich i podział zadań na poziomie lokalnym. Jednocześnie uważniej uwzględnia lokalne warunki w polityce UE.
Realizacja odbywa się w 15 priorytetowych zakresach, z których Finlandia koordynuje cztery:
Wiele z założeń, na przykład ochrona środowiska morskiego czy bezpieczeństwo na morzu, wymaga jednoczesnej i ukierunkowanej współpracy całego obszaru, w tym Rosji. Również w przypadku rozwoju gospodarki i handlu oraz inwestycji komunikacyjnych należy mieć na uwadze cały obszar, jakkolwiek UE decyduje o działaniach wewnętrznej strategii samodzielnie. Najważniejsze, to zbudowanie współpracy z krajami nadbałtyckimi, niebędącymi członkami UE, na bazie równouprawnienia i dialogu. Strategia dla Bałtyku jest pozytywnym sygnałem dla krajów położonych wokół niego i jest dowodem rosnącego zainteresowania Unii Europejskiej tym obszarem.
W listopadzie 2007 roku kraje nadbałtyckie przyjęły przedstawiony przez Komisję Helsińską HELCOM Bałtycki Plan Działań (Baltic Sea Action Plan), w którym określono zadania konieczne do wykonania, z punktu widzenia ratowania Bałtyku. W celu realizacji tego programu w dniu 19.5.2009 Prezydent Republiki Finlandii Tarja Halonen i premier Matti Vanhanen wraz z Bałtycką Grupą Działania (oficjalnie Fundacja Żywy Bałtyk) pod kierownictwem Ilkki Herlina ogłosili nowy, intensyfikujący ochronę Morza Bałtyckiego sposób działania, który podsumowany zostanie na Szczycie Bałtyckiego Planu Działań, 10 lutego 2010 w Helsinkach.
Szczyt Bałtyckiego Planu Działań ma za zadanie połączyć prywatne i publiczne ośrodki, aby wspólnie podjąć pozytywne działania na rzecz stanu środowiska bałtyckiego. Działania te zostaną zebrane w ramach inicjatywy BSAS, jako zobowiązania państw, gmin, przedsiębiorstw, organizacji i in., a ich realizacja będzie monitorowana.
Zaproszeni zostali przywódcy państw i rządów z krajów położonych w obszarze Morza Bałtyckiego.
Podstawowym zadaniem Szczytu Bałtyckiego Planu Działań jest połączenie prywatnych i publicznych ośrodków, aby wspólnie podjęły pozytywne działania na rzecz stanu środowiska bałtyckiego. Zdjęcie: MEK-image
W organizacji szczytu mogą uczestniczyć i podejmować zobowiązania różnej wielkości firmy i organizcje oraz takie jednostki jak porty, producenci energii, zakłady wodociągowe i oczyszczalnie, itp. Firmy mogą zaoferować we współpracy na rzecz Bałtyku swoje know-how, produkty czy środki na realizację projektów, mogą także rozwijać swoją działalność w kierunku bardziej przyjaznym Bałtykowi.
Działania te od początku zyskały pozytywny oddźwięk wśród firm i organizacji. Przyłączyły się liczne firmy, w tym duże międzynarodowe przedsiębiorstwa, poprzez swoje zobowiązania i pracę ofiarowaną na rzecz projektu.
Na konferencję zostaną zaproszone również, ważne z punktu widzenia ochrony Bałtyku, organizacje międzynarodowe i finansowe, które podejmują nowe wyzwania, m.in. przy realizacji strategii UE dla Bałtyku (Komisja Helsińska HELCOM, Europejski Bank Odnowy i Rozwoju EBRD oraz Skandynawski Bank Inwestycyjny NIB).